Το πρόγραμμα ΕΣΠΑ “Εξωστρέφεια Μικρομεσαίων Επιχειρήσεων” στοχεύει στην ενίσχυση του εξαγωγικού προσανατολισμού των μικρομεσαίων επιχειρήσεων. Το πρόγραμμα ενισχύει επιχειρήσεις να επενδύσουν σε εξωστρεφείς δραστηριότητες και να αυξήσουν την ανταγωνιστικότητά τους στο εξωτερικό.

Για τις επιχειρήσεις που δεσμεύονται για αύξηση εξαγωγών, προβλέπονται επιπλέον προσαυξήσεις έως και 20%, επομένως το ποσοστό επιδότησης μπορεί να ανέλθει έως το 60%.

Ελάχιστος Προϋπολογισμός & Όρια Ενίσχυσης

• Ο ελάχιστος προϋπολογισμός ανά επένδυση είναι 80.000 €.
• Ο ανώτατος επιχορηγούμενος προϋπολογισμός δεν μπορεί να υπερβαίνει τον κύκλο εργασιών του έτους που προηγείται της αίτησης και το ανώτατο ποσό ενίσχυσης τα 200.000 €.

Προϋποθέσεις

Για τη συμμετοχή στο πρόγραμμα, οι επιχειρήσεις πρέπει να πληρούν συγκεκριμένα κριτήρια, όπως:

• Να έχουν μία (1) τουλάχιστον ΕΜΕ εξαρτημένης εργασίας (Ετήσια Μονάδα Εργασίας) κατά το προηγούμενο έτος (2024).
• Να δραστηριοποιούνται ουσιωδώς (Κύριος ΚΑΔ ή ΚΑΔ μεγαλύτερων εσόδων) σε έναν (1) επιλέξιμο ΚΑΔ δραστηριότητας, πριν την ημερομηνία ηλεκτρονικής υποβολής της αίτησης χρηματοδότησης ο οποίος αφορά σε προϊόντα που η επιχείρηση επιθυμεί να προωθήσει μέσω της συμμετοχής της στις εμπορικές εκθέσεις
• Να διαθέτουν τον/τους επιλέξιμο/ους ΚΑΔ επένδυσης της παρούσας πρόσκλησης πριν την ημερομηνία ηλεκτρονικής υποβολής της αίτησης χρηματοδότησης

Ποσοστά Ενίσχυσης και Διάρκεια Υλοποίησης

Επιλέξιμες Δαπάνες

Το πρόγραμμα επιδοτεί την επιχείρηση για τη συμμετοχή σε διεθνείς εκθέσεις και εμπορικές αποστολές, για το branding και προώθηση προϊόντων σε διεθνείς αγορές, την αναβάθμιση παραγωγικών διαδικασιών και ανάπτυξη νέων προϊόντων και για την ψηφιακή αναβάθμιση, δημιουργία e-shop και χρήση ψηφιακών εργαλείων.

Στο πλαίσιο του προγράμματος, οι επιλέξιμες δαπάνες περιλαμβάνουν:

• Δαπάνες προσωπικού: Μισθολογικό κόστος νεοπροσλαμβανόμενου προσωπικού (1 ΕΜΕ έως 25.000€).
• Δαπάνες εξοπλισμού: Παραγωγικός και μηχανολογικός εξοπλισμός, εξοπλισμός ψηφιακής τεχνολογίας, εξοπλισμός προστασίας περιβάλλοντος.
• Δαπάνες υπηρεσιών: Συμβουλευτικές υπηρεσίες, έρευνες αγοράς, branding, ανάπτυξη προϊόντων και διαδικασιών.
• Δαπάνες λογισμικού: Ανάπτυξη e-shop, CRM, συστήματα πληρωμών για διεθνείς συναλλαγές.
• Δαπάνες προβολής: Συμμετοχή σε εκθέσεις, προωθητικές ενέργειες και δικτύωση.

Βαθμολόγηση Αιτήσεων

Η αξιολόγηση πραγματοποιείται μέσω συγκριτικής διαδικασίας, βασιζόμενη στα εξής:

• Πληρότητα και βιωσιμότητα του επενδυτικού σχεδίου.
• Εξαγωγική εμπειρία και υφιστάμενη διεθνής παρουσία.
• Ρεαλιστικότητα χρονοδιαγράμματος και διαθεσιμότητα κεφαλαίων.

Οι αιτήσεις υποβάλλονται ηλεκτρονικά μέσω του ΟΠΣΚΕ.

Με συνολικό προϋπολογισμό 200 εκατομμύρια ευρώ, η δράση Εξωστρέφεια Μικρομεσαίων Επιχειρήσεων αποτελεί βασικό εργαλείο για την ενίσχυση της εξαγωγικής δραστηριότητας.

Με επιτόκιο 0,35% θα διατεθούν σε ιδιώτες επενδυτές τα πρώτα 970 εκατ. ευρώ από τα δάνεια συνολικού ύψους 12,7 δισ. ευρώ του Ταμείου Ανάπτυξης που μεταβιβάστηκαν στις εμπορικές τράπεζες για τη χρηματοδότηση ιδιωτικών επενδύσεων.

Ποιες επενδύσεις χρηματοδοτούνται
Tο ύψος της χρηματοδότησης του επενδυτικού σχεδίου, από το δάνειο του Ταμείου Ανάκαμψης, κυμαίνεται  από  35% έως και  50%  επί του συνολικού  εγκεκριμένου προϋπολογισμού  της κάθε επένδυσης . Υπολογίζεται  σύμφωνα με την ύπαρξη προϋπολογισμού επιλέξιμων επενδυτικών δαπανών με την κάλυψη συγκεκριμένων κριτηρίων:

1. Πράσινη μετάβαση
Ο προϋπολογισμός επενδύσεων πράσινης μετάβασης, οι οποίες συνεισφέρουν στους πράσινους στόχους (green tagging) του Εθνικού Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (ΕΣΑΑ), πρέπει να ανέρχεται τουλάχιστον στο 20% του συνολικού προϋπολογισμού του επενδυτικού σχεδίου.

2. Ψηφιακός μετασχηματισμός
Ο προϋπολογισμός επενδύσεων ψηφιακού μετασχηματισμού, οι οποίες συνεισφέρουν στους ψηφιακούς στόχους (digital tagging) του ΕΣΑΑ, πρέπει να διαμορφώνεται τουλάχιστον στο 10% του συνολικού προϋπολογισμού του επενδυτικού σχεδίου.

3. Καινοτομία, έρευνα & ανάπτυξη
Πρέπει να καλύπτεται η επιλεξιμότητα ενός τουλάχιστον από τους δείκτες καινοτομίας – έρευνας & ανάπτυξης, όπως αυτοί εξειδικεύονται στην Υπουργική Απόφαση. Ταυτόχρονα, ο ελάχιστος προϋπολογισμός επενδύσεων σε αυτό το “τρίπτυχο”, πρέπει να ανέρχεται τουλάχιστον στο 10% του συνολικού προϋπολογισμού του επενδυτικού σχεδίου.

4. Ανάπτυξη οικονομιών κλίμακας μέσω συνεργασιών, εξαγορών και συγχωνεύσεων
Αφορά σε υφιστάμενη ή νέα συνεργασία ή στη δημιουργία νέου σχήματος, το οποίο θα προκύψει από εξαγορά/συγχώνευση.

Στις υφιστάμενες και στις νέες συνεργασίες τουλάχιστον το 20% των επιλέξιμων δαπανών του επενδυτικού σχεδίου αφορούν στις επενδυτικές δαπάνες που γίνονται σύμφωνα με τη σύμβαση συνεργασίας.

Στις περιπτώσεις εξαγορών και συγχωνεύσεων, ο μέσος συνολικός κύκλος εργασιών των νομικών προσώπων, σε επίπεδο ομίλου, που μετέχουν στη συγχώνευση ή εξαγορά κατά τα τρία προηγούμενα έτη είναι μεγαλύτερος, κατά τουλάχιστον 50% του κύκλου εργασιών του νομικού προσώπου, σε επίπεδο ομίλου, με το μεγαλύτερο μέσο κύκλο εργασιών μεταξύ των νομικών προσώπων, σε επίπεδο ομίλου, που μετέχουν στην εξαγορά ή συγχώνευση κατά την ίδια περίοδο.

5. Εξωστρέφεια
Η επιλεξιμότητα των επενδυτικών σχεδίων καθορίζεται με την ύπαρξη, εναλλακτικά:

α. Μέσου όρου υφιστάμενης εξαγωγικής δραστηριότητας επενδυτή, τουλάχιστον στο 15% του κύκλου εργασιών του. Εξετάζονται τα οικονομικά στοιχεία τριετίας του επενδυτή, εναλλακτικά το μερίδιο του κύκλου εργασιών, το οποίο πραγματοποιείται με πιστωτικές κάρτες εξωτερικού ή εμβάσματα.

β. Ελάχιστου προϋπολογισμού εξαγωγών του επενδυτικού σχεδίου, τουλάχιστον στο 15% των προβλεπόμενων συνολικών εσόδων του επενδυτικού σχεδίου (μελέτη βιωσιμότητας).

Αυτοτελώς, είναι επιλέξιμα τα επενδυτικά σχέδια τουριστικών καταλυμάτων, επενδύσεων σύνθετων τουριστικών καταλυμάτων, καθώς και συγκροτημάτων τουριστικών κατοικιών που περιλαμβάνουν τουλάχιστον 5 ανεξάρτητες τουριστικές κατοικίες.

Επιλέξιμες δαπάνες

Όσον αφορά στις επιλέξιμες δαπάνες των επενδυτικών σχεδίων που χρηματοδοτούνται με δάνεια του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, σε αυτές συμπεριλαμβάνονται όσες πραγματοποιούνται εντός της ελληνικής επικράτειας και αφορούν στα παρακάτω:

α. Γήπεδα αγορά, γήπεδα χρήση (αποσβέσεις/μισθώσεις), διαμόρφωση γηπέδων.

β. Κτίρια αγορά/κατασκευή, κτίρια χρήση (αποσβέσεις/μισθώσεις).

γ. Εξοπλισμός αγορά/κατασκευή, εξοπλισμός χρήση (αποσβέσεις/μισθώσεις).

δ. Μεταφορικά μέσα αγορά, μεταφορικά μέσα χρήση (αποσβέσεις/μισθώσεις).

ε. Άυλα αγορά/κατασκευή, άυλα χρήση (αποσβέσεις/συνδρομές).

στ. Μισθοδοσία συνδεδεμένη με το επενδυτικό σχέδιο.

ζ. Μετακινήσεις/εξοδολόγια.

η. Υπηρεσίες τρίτων.

θ. Αναλώσιμα.

ι. Λειτουργικά (επικοινωνία, ενέργεια, συντήρηση, μισθώματα, έξοδα διοίκησης, ασφάλιση κ.λπ.).

ια. Κόστος κεφαλαίων.

ιβ. Κεφάλαιο κίνησης (δαπάνες λειτουργίας, δαπάνες σχετικές με το συναλλακτικό κύκλωμα της επιχείρησης, ΦΠΑ, κ.λπ.).

ιγ. Δαπάνες προώθησης και επικοινωνίας (marketing).

Η αγορά γηπέδου είναι επιλέξιμη, εφόσον είναι συνυφασμένη με το επενδυτικό σχέδιο και δεν ξεπερνά το 30% των επιλέξιμων δαπανών του επενδυτικού σχεδίου.

Το άθροισμα του κεφαλαίου κίνησης και των δαπανών προώθησης και επικοινωνίας δεν μπορούν να ξεπερνούν το 30% των επιλέξιμων δαπανών του επενδυτικού σχεδίου.

Σε κάθε περίπτωση, τα πιστωτικά ιδρύματα δύνανται να χορηγούν πρόσθετα δάνεια, καθ’ υπέρβαση του ποσοστού του δανείου συγχρηματοδότησης, προκειμένου να καλύψουν μη επιλέξιμες δαπάνες του επενδυτικού σχεδίου.

Μη επιλέξιμες δραστηριότητες

Αποκλείονται από τα δάνεια του Ταμείου Ανάκαμψης:

α. Δραστηριότητες που απαγορεύονται από την κείμενη εθνική νομοθεσία.

β. Δραστηριότητες που περιορίζουν τα ατομικά δικαιώματα και τις ατομικές ελευθερίες ή παραβιάζουν τα ανθρώπινα δικαιώματα.

γ. Στον τομέα των αμυντικών δραστηριοτήτων, η χρήση, ανάπτυξη ή παραγωγή προϊόντων και τεχνολογιών, που απαγορεύονται από το ισχύον διεθνές δίκαιο.

δ. Προϊόντα και δραστηριότητες, που συνδέονται με τον καπνό (παραγωγή, διανομή, μεταποίηση και εμπόριο).

ε. Δραστηριότητες, που εξαιρούνται από τη χρηματοδότηση, σύμφωνα με τις οικείες διατάξεις του κανονισμού Horizon Europe.

στ. Τυχερά παιχνίδια (δραστηριότητες παραγωγής, κατασκευής, διανομής, μεταποίησης, εμπορίου ή λογισμικού).

ζ. Εμπόριο του σεξ και συναφείς υποδομές, υπηρεσίες και μέσα.

η. Δραστηριότητες, που αφορούν ζώντα ζώα για πειραματικούς και επιστημονικούς σκοπούς, εφόσον δεν υπάρχει εγγύηση για τη συμμόρφωση με τη σχετική Ευρωπαϊκή Σύμβαση.

θ. Δραστηριότητα ανάπτυξης ακινήτων. Ωστόσο, οι δραστηριότητες στον τομέα των ακινήτων, που σχετίζονται με τους στόχους του Ταμείου και εντάσσονται σε έναν εκ των πέντε πυλώνων του δανειακού σκέλους του, είναι επιλέξιμες.

ι. Χρηματοπιστωτικές δραστηριότητες που αποσκοπούν σε εκποίηση περιουσιακών στοιχείων, καθώς και δραστηριότητες τραπεζικών ιδρυμάτων και συνδεδεμένων με αυτά επιχειρήσεων, που ασκούν χρηματοπιστωτικές και ασφαλιστικές δραστηριότητες.

ια. Παροπλισμός, λειτουργία, προσαρμογή ή κατασκευή πυρηνικών σταθμών ηλεκτροπαραγωγής.

ιβ. Δραστηριότητες και περιουσιακά στοιχεία, που σχετίζονται με τα ορυκτά καύσιμα, συμπεριλαμβανομένης της μεταγενέστερης χρήσης.

ιγ. Δραστηριότητες και περιουσιακά στοιχεία, στο πλαίσιο του συστήματος εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπής της ΕΕ (ΣΕΔΕ) για την επίτευξη των προβλεπόμενων εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου, που δεν είναι χαμηλότερες από τους σχετικούς δείκτες αναφοράς που ορίζονται στον εκτελεστικό κανονισμό (ΕΕ) 2021/447 της Επιτροπής.

ιδ. Δραστηριότητες και περιουσιακά στοιχεία, που σχετίζονται με χώρους υγειονομικής ταφής αποβλήτων, αποτεφρωτήρες και μονάδες μηχανικής βιολογικής επεξεργασίας.

ιε. Δραστηριότητες και περιουσιακά στοιχεία, όπου η μακροπρόθεσμη διάθεση αποβλήτων μπορεί να βλάψει το περιβάλλον.

Το νέο Ταμείο Επιχειρηματικότητας συνολικού προϋπολογισμού 500 εκατ. ευρώ, αναμένεται να διαθέσει σε μικρομεσαίες επιχειρήσεις δάνεια ύψους 2,2, δισ. ευρώ- μέσα από το τραπεζικό σύστημα- με ιδιαίτερα ευνοϊκούς όρους.

Δύο επιμέρους Ταμεία – ΤΕΠΙΧ ΙΙΙ

Στα πλαίσια του νέου Ταμείου, η χρηματοδότηση γίνεται μέσω δύο επιμέρους Ταμείων, του Ταμείου Εγγυοδοσίας και του Ταμείου Δανείων.

Το Ταμείο Εγγυοδοσίας, το οποίο χωρίζεται σε δύο υπό-ταμεία, παρέχει εγγύηση από 70% έως 80% σε:

• επενδυτικά δάνεια (ύψους 10.000 ευρώ έως 10 εκατ. ευρώ)
• δάνεια κεφαλαίου κίνησης και δάνεια ανακυκλούμενης πίστωσης (από 10.000 ευρώ έως 500.000 ευρώ).

Επίσης, προσφέρει επιδότηση επιτοκίου δύο ποσοστιαίων μονάδων για δυο έτη, σε επιχειρήσεις της Αττικής και του Νοτίου Αιγαίου, και τριών ποσοστιαίων μονάδων σε επιχειρήσεις των υπολοίπων Περιφερειών της χώρας. Για δάνεια έως 50.000 ευρώ δεν θα απαιτούνται εμπράγματες εξασφαλίσεις.

Το Ταμείο Δανείων, προσφέρει δάνεια, με το 40% του ποσού άτοκο, και υπό προϋποθέσεις επιδότηση επιτοκίου 3% στο υπόλοιπο μέρος (60%) για 2 έτη.

Συνολικά, τα δάνεια που παρέχονται μέσω του Ταμείου Δανείων του ΤΕΠΙΧ ΙΙΙ, έχουν μειωμένο επιτόκιο έως και κατά 70% για τα 2 πρώτα χρόνια.

Η διάρκεια των επενδυτικών δανείων είναι 5 έως 12 έτη, με περίοδο χάριτος έως 24 μήνες. Για το κεφάλαιο κίνησης η αντίστοιχη διάρκεια είναι από 2 έως 5 έτη, με περίοδο χάριτος έως 12 μήνες, κατά την οποία η επιχείρηση δεν αποπληρώνει κεφάλαιο αλλά μόνο τόκους.

1. Ταμείο Εγγυοδοσίας ΤΕΠΙΧ ΙΙΙ – Υποταμεία – Χαρακτηριστικά – Προϋποθέσεις

Συνεχίζεται η υποβολή αιτήσεων μέχρι την εξάντληση του διαθέσιμου προϋπολογισμού του Ταμείου

Α) Υποταμείο «Γενική Επιχειρηματικότητα»

Το πρόγραμμα αυτό θα απευθύνεται σε ΜμΕ και περέχει επιδότηση επιτοκίου 2% ή 3% τα 2 πρώτα έτη σε όλα τα επενδυτικά δάνεια και κεφαλαίου κίνησης, στις επιχειρήσεις οι οποίες χρηματοδοτούνται πρώτη φορά από την HDB.

Ύψος εγγύησης: 70%

Το Υποταμείο «Γενική Επιχειρηματικότητα» αφορά το σύνολο των ΜμΕ.

Ανώτατα Ποσά Δανείων

Επενδυτικά δάνεια

• Το ανώτατο ποσό ανέρχεται στα € 10 εκ. (Καν. (ΕΕ) 651/2014 (άρθρο 21 παρ. 3)).
• Το ανώτατο ποσό ανέρχεται στα € 1,6 εκ. (Καν. (ΕΕ) 651/2014  (άρθρο 21 παρ.18)).

Δάνεια κεφαλαίου κίνησης ειδικού σκοπού / ανακυκλούμενης πίστωσης

• Το ανώτατο ποσό ανέρχεται στα € 500 χιλ. (Καν. (ΕΕ) 651/2014 (άρθρο 21 παρ. 3 & 18)).

Β) Υποταμείο «Επιχειρηματικότητα Νεοσύστατων Επιχειρήσεων»

Το πρόγραμμα αυτό θα απευθύνεται σε νεοσύστατες Πολύ Μικρές και Μικρές επιχειρήσεις, όπου παρέχεται τα 2 πρώτα έτη επιδότηση επιτοκίου 2% ή 3% σε όλα τα δάνεια

Ύψος εγγύησης: 80%

Το Υποταμείο «Επιχειρηματικότητα Νεοσύστατων Επιχειρήσεων» αφορά πολύ μικρές και μικρές επιχειρήσεις με έως 5 χρόνια λειτουργίας.

Ανώτατα Ποσά Δανείων

Επενδυτικά δάνεια

• Το ανώτατο ποσό ανέρχεται στα € 1,5 εκ. (Καν. (ΕΕ) 651/2014 (άρθρο 22)).

Δάνεια κεφαλαίου κίνησης ειδικού σκοπού / ανακυκλούμενης πίστωσης

• Το ανώτατο ποσό ανέρχεται στα € 200 χιλ. (Καν. (ΕΕ) 651/2014 (άρθρο 22)).

2. Ταμείο Δανείων ΤΕΠΙΧ ΙΙΙ – Υποταμεία – Χαρακτηριστικά – Προϋποθέσεις

Ολοκληρώθηκε η υποβολή αιτήσεων.

Η χρηματοδότση αφορά τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις που επιθυμούν να λάβουν χρηματοδότηση για την υλοποίηση επενδυτικών σχεδίων αλλά και κεφάλαια κίνησης ειδικού σκοπού.

Κύρια χαρακτηριστικά είναι η άτοκη χρηματοδότηση για το 40% του δανείου ενώ η επιδότηση επιτοκίου μπορεί να ανέρχεται στο 3% για το υπόλοιπο στο 60% του δανείου.

Η χρηματοδότηση των ΜΜΕ μέσω του Ταμείου Δανείων ΤΕΠΙΧ ΙΙΙ αφορά συγκεκριμένους ΚΑΔ υφιστάμενων επιχειρήσεων που λειτουργούν νόμιμα στην Ελλάδα.

Α) Υποπρόγραμμα για Επενδυτικά Δάνεια:

• Α.1) Αφορά Δάνεια μέσω De Minimis (Καν. (ΕΕ) 2831/2023) από 20.000€ έως 1.500.000€
• Α.2) Αφορά Δάνεια μέσω ΓΑΚ (Αρ.21) από 20.000€ έως 8.000.000€

Διάρκεια δανείου από 5 έως 12 έτη, συμπεριλαμβανομένης τυχόν περιόδου χάριτος έως 24 μήνες.

Β) Υποπρόγραμμα για Δάνεια Κεφαλαίου κίνησης ειδικού σκοπού:

• Β.1) Αφορά Δάνεια κεφαλαίού κίνησης μέσω De Minimis (Καν. (ΕΕ) 2831/2023) από 10.000€ έως 500.000€

Διάρκεια δανείου από 2 έως 5 έτη  συμπεριλαμβανομένης τυχόν περιόδου χάριτος έως 12 μήνες.